diff --git a/CMakeLists.txt b/CMakeLists.txt
index 37cdcf9..b9deca8 100644
--- a/CMakeLists.txt
+++ b/CMakeLists.txt
@@ -20,3 +20,38 @@ file(GLOB_RECURSE SOURCES "src/*.cpp")
 add_executable(saqut ${SOURCES})
 
 target_include_directories(saqut PRIVATE src)
+
+# ── Testler ──────────────────────────────────────────────────────────────────
+enable_testing()
+
+set(SAQUT_BINARY "${CMAKE_BINARY_DIR}/saqut")
+set(GOLDEN_SCRIPT "${CMAKE_SOURCE_DIR}/cmake/run_golden.cmake")
+
+# Birim testleri (tests/run.sh)
+add_test(
+    NAME unit_tests
+    COMMAND bash "${CMAKE_SOURCE_DIR}/tests/run.sh"
+)
+
+# Golden testleri — tests/golden/**/*.sqt + .expected çiftlerini otomatik keşfet
+file(GLOB_RECURSE ALL_GOLDEN_SQT CONFIGURE_DEPENDS
+    "${CMAKE_SOURCE_DIR}/tests/golden/*.sqt"
+)
+foreach(SQT_FILE ${ALL_GOLDEN_SQT})
+    # Göreli yoldan test adı üret: fibonacci/fib.sqt → golden_fibonacci_fib
+    file(RELATIVE_PATH REL "${CMAKE_SOURCE_DIR}/tests/golden" "${SQT_FILE}")
+    string(REPLACE ".sqt" "" BASE "${REL}")
+    string(REPLACE "/" "_" TNAME "${BASE}")
+    set(EXPECTED_FILE "${CMAKE_SOURCE_DIR}/tests/golden/${BASE}.expected")
+
+    if(EXISTS "${EXPECTED_FILE}")
+        add_test(
+            NAME "golden_${TNAME}"
+            COMMAND ${CMAKE_COMMAND}
+                -DBINARY=${SAQUT_BINARY}
+                -DSOURCE=${SQT_FILE}
+                -DEXPECTED=${EXPECTED_FILE}
+                -P "${GOLDEN_SCRIPT}"
+        )
+    endif()
+endforeach()
diff --git a/cmake/run_golden.cmake b/cmake/run_golden.cmake
new file mode 100644
index 0000000..6da0399
--- /dev/null
+++ b/cmake/run_golden.cmake
@@ -0,0 +1,33 @@
+# run_golden.cmake — tek bir golden test çalıştırır ve çıktıyı karşılaştırır.
+#
+# Kullanım (CMake add_test içinden):
+#   cmake -DBINARY=<saqut yolu> -DSOURCE=<.sqt yolu> -DEXPECTED=<.expected yolu>
+#         [-DCOMMAND=run] -P run_golden.cmake
+#
+# COMMAND varsayılanı "run". IR testleri için COMMAND=ir geçilir.
+
+if(NOT DEFINED COMMAND)
+    set(COMMAND "run")
+endif()
+
+execute_process(
+    COMMAND "${BINARY}" "${COMMAND}" "file:${SOURCE}"
+    OUTPUT_VARIABLE ACTUAL
+    ERROR_VARIABLE  STDERR_OUT
+    RESULT_VARIABLE EXIT_CODE
+)
+
+if(NOT EXIT_CODE EQUAL 0)
+    message(FATAL_ERROR
+        "saqut ${COMMAND} başarısız (exit ${EXIT_CODE}):\n${STDERR_OUT}")
+endif()
+
+file(READ "${EXPECTED}" EXPECTED_CONTENT)
+
+if(NOT ACTUAL STREQUAL EXPECTED_CONTENT)
+    message(FATAL_ERROR
+        "Çıktı uyuşmuyor: ${SOURCE}\n"
+        "--- BEKLENEN ---\n${EXPECTED_CONTENT}"
+        "--- GERÇEK ---\n${ACTUAL}"
+    )
+endif()
diff --git a/src/cli/commands/ir.hpp b/src/cli/commands/ir.hpp
index 640f576..d11b193 100644
--- a/src/cli/commands/ir.hpp
+++ b/src/cli/commands/ir.hpp
@@ -7,6 +7,8 @@
 #include "parser/parser.hpp"
 #include "symbol/symbol_table.hpp"
 #include "symbol/symbol_collector.hpp"
+#include "semantic/type_checker.hpp"
+#include "semantic/structural_validator.hpp"
 #include "diagnostic/diagnostic_engine.hpp"
 #include "ir/ir_generator.hpp"
 
@@ -29,6 +31,8 @@ inline int cmdIr(const CliArgs& args) {
     SymbolTable      symbolTable;
     DiagnosticEngine diag;
     SymbolCollector(symbolTable, diag).collect(ast);
+    TypeChecker(symbolTable, diag).check(ast);
+    StructuralValidator(diag).validate(ast);
 
     if (diag.hasErrors()) {
         diag.printAll(std::cerr);
diff --git a/src/vm/value.hpp b/src/vm/value.hpp
index 70b93df..7ee8a33 100644
--- a/src/vm/value.hpp
+++ b/src/vm/value.hpp
@@ -1,35 +1,24 @@
-// ============================================================================
-// saQut VM — Value (Çalışma Zamanı Değer)
-//
-// Bir saQut değerinin bellekteki temsilidir.
-//
-// ŞU AN SADECE INT:
-//   fibonacci.sqt tamamen int kullanır, bu dikey dilim için int yeterli.
-//   İleride float, bool, string eklenmesi için "kind" alanı iskelet olarak bırakıldı.
-//
-// BOOLEAN OLARAK KULLANIM:
-//   JIF_FALSE talimatı değerin 0 olup olmadığına bakar.
-//   0 = yanlış, sıfır-dışı = doğru. C geleneği.
-// ============================================================================
-
 #ifndef SAQUT_VM_VALUE
 #define SAQUT_VM_VALUE
 
 #include <string>
+#include <stdexcept>
 
-// Gelecekte float/bool/string eklendiğinde burası genişleyecek.
-// Şimdilik sadece int.
+// Çalışma zamanı değer tipi.
+//
+// Bool ayrı bir kind değil — boolean sonuçlar int olarak saklanır
+// (0 = yanlış, sıfır-dışı = doğru; C geleneği, JIF_FALSE buna dayanır).
+// Float henüz implement edilmedi — IR'de float opcode yok.
 enum class ValueKind {
     Int,
     String,
-    // Float,   // TODO(vm-genişletme)
-    // Bool,    // TODO(vm-genişletme)
+    // Float,  // TODO: float literal + aritmetik eklenince
 };
 
 struct Value {
     ValueKind   kind        = ValueKind::Int;
     int         intValue    = 0;
-    std::string stringValue;   // yalnızca kind == String için geçerli
+    std::string stringValue; // yalnızca kind == String için geçerli
 
     static Value fromInt(int n) {
         Value v;
@@ -47,12 +36,23 @@ struct Value {
 
     // JIF_FALSE için: int 0 = yanlış, boş string = yanlış, diğer = doğru
     bool isTruthy() const {
-        if (kind == ValueKind::Int)    return intValue != 0;
-        if (kind == ValueKind::String) return !stringValue.empty();
+        switch (kind) {
+            case ValueKind::Int:    return intValue != 0;
+            case ValueKind::String: return !stringValue.empty();
+        }
         return false;
     }
 
-    // Okunabilir metin — dump ve hata mesajları için
+    // Yazdırma ve hata mesajları için okunabilir temsil
+    std::string toString() const {
+        switch (kind) {
+            case ValueKind::Int:    return std::to_string(intValue);
+            case ValueKind::String: return stringValue;
+        }
+        return "?";
+    }
+
+    // Tip adı — hata mesajları için
     std::string typeName() const {
         switch (kind) {
             case ValueKind::Int:    return "int";
diff --git a/tests/golden/arithmetic/basic.expected b/tests/golden/arithmetic/basic.expected
new file mode 100644
index 0000000..de628f9
--- /dev/null
+++ b/tests/golden/arithmetic/basic.expected
@@ -0,0 +1,5 @@
+5
+6
+12
+3
+1
diff --git a/tests/golden/arithmetic/basic.sqt b/tests/golden/arithmetic/basic.sqt
new file mode 100644
index 0000000..bbd4c3d
--- /dev/null
+++ b/tests/golden/arithmetic/basic.sqt
@@ -0,0 +1,8 @@
+int main() {
+    print(2 + 3);
+    print(10 - 4);
+    print(3 * 4);
+    print(10 / 3);
+    print(10 % 3);
+    return 0;
+}
diff --git a/tests/golden/fibonacci/fib.expected b/tests/golden/fibonacci/fib.expected
new file mode 100644
index 0000000..7a165da
--- /dev/null
+++ b/tests/golden/fibonacci/fib.expected
@@ -0,0 +1,2 @@
+55
+55
diff --git a/tests/golden/fibonacci/fib.sqt b/tests/golden/fibonacci/fib.sqt
new file mode 100644
index 0000000..860b559
--- /dev/null
+++ b/tests/golden/fibonacci/fib.sqt
@@ -0,0 +1,24 @@
+int fibonacci(int n) {
+    if (n <= 1) {
+        return n;
+    }
+    return fibonacci(n - 1) + fibonacci(n - 2);
+}
+
+int fibonacciIterative(int n) {
+    int first = 0;
+    int second = 1;
+    for (int i = 0; i < n; i = i + 1) {
+        int next = first + second;
+        first = second;
+        second = next;
+    }
+    return first;
+}
+
+int main() {
+    int n = 10;
+    print(fibonacci(n));
+    print(fibonacciIterative(n));
+    return 0;
+}
diff --git a/tests/golden/string/hello.expected b/tests/golden/string/hello.expected
new file mode 100644
index 0000000..e2ed9ca
--- /dev/null
+++ b/tests/golden/string/hello.expected
@@ -0,0 +1,2 @@
+Merhaba
+saQut calisiyor
diff --git a/tests/golden/string/hello.sqt b/tests/golden/string/hello.sqt
new file mode 100644
index 0000000..79f2a9e
--- /dev/null
+++ b/tests/golden/string/hello.sqt
@@ -0,0 +1,5 @@
+int main() {
+    print("Merhaba");
+    print("saQut calisiyor");
+    return 0;
+}