docs: dökümanlar ve issue'lar gerçek durumla güncellendi

- CLAUDE.md: "Mevcut durum" bölümü yeniden yazıldı — tüm pipeline
  çalışıyor, bilinen eksikler (#35–#38) listelendi
- docs/fikirler.md: "kod üretimi VM henüz yoktur" notu kaldırıldı
- docs/adr-frontend-analiz.md: "henüz kodlanmamıştır" uyarısı kaldırıldı
- docs/roadmap-frontend.md: tüm fazlar (0–4) ✅ TAMAMLANDI olarak işaretlendi
- readme.md: saqut check komutu CLI tablosuna eklendi
- GitHub #30–#34 issue'ları kapatıldı (düzeltilmiş bug'lar)

Co-Authored-By: Claude Opus 4.8 <noreply@anthropic.com>

CLAUDE.md

@@ -37,13 +37,24 @@ git'te izlenir.
   değil; kripto asla elle yazılmaz (ADR-017).
 
 ## Mevcut durum (yapılan vs planlanan)
-- **Çalışıyor:** lexer, tokenizer, Pratt parser, AST, AST'nin JSON serileştirmesi,
-  CLI iskeleti (`tokens`/`ast`/`symbols`/`run`), konum takibi, basit aritmetiği
-  düşüren minimal IR deneyi.
-- **Planlı (henüz YOK):** sembol tablosu, semantik analiz, tip sistemi, diagnostic
-  motoru, optimizasyon, IR+bytecode VM ile çalıştırma.
-- **Birinci kilometre taşı ("bitti" tanımı):** `examples/fibonacci.sqt`
-  (recursive + iterative) derlenip çalıştırılabilmeli.
+- **✅ Birinci kilometre taşı AŞILDI:** `examples/fibonacci.sqt`
+  (recursive + iterative) `saqut run` ile çalışıyor → `55\n55`.
+- **Çalışıyor (tam pipeline):**
+  - Lexer, tokenizer, Pratt parser, AST + JSON serileştirmesi
+  - Sembol tablosu (iki-geçişli toplayıcı, döngüsel struct tespiti)
+  - Tip sistemi (`src/core/type.hpp`) + diagnostic motoru (`src/diagnostic/`)
+  - Tip denetleyici + yapısal doğrulayıcı (`src/semantic/`)
+  - Optimizasyon: constant folding (int/bool/logical) + dead code elimination
+  - IR üreteci (3-adresli, slot tabanlı) + bytecode VM (yorumlayıcı döngü)
+  - CLI: `tokens` / `ast` / `symbols` / `check` / `ir` / `run` (6 komut)
+- **Henüz YOK (bilinen eksikler):**
+  - float/double codegen (tip sistemi var, IR opcode'u yok)
+  - struct IR (parse/semantik var, codegen yok)
+  - array IR (parse/semantik var, codegen yok)
+  - `%=` operatörü IR'da eksik (#37)
+  - Global değişken IR üretimi sessizce atlıyor (#38)
+  - W003 ölü kod uyarısı üretilmiyor (#36)
+  - DCE silinen düğümleri `delete` etmiyor — bellek sızıntısı (#35)
 - **İlke:** Önce uçtan uca tek **dikey dilim**, sonra çerçeve. Erken soyutlamadan kaçın.
 
 ## Belge haritası

docs/adr-frontend-analiz.md

@@ -10,12 +10,11 @@
 > Tartışmanın tam akışı için bkz. `docs/transkript-frontend-tasarim.md`.
 > Uygulama planı için bkz. `docs/roadmap-frontend.md`.
 >
-> ⚠️ **Yapılan vs planlanan:** Bu belgedeki ADR-006…019 **tasarım kararlarıdır**;
-> tarif edilen makine (sembol tablosu, semantik analiz, tip sistemi, diagnostic,
-> optimizasyon, IR+VM) **henüz kodlanmamıştır.** Bugün çalışan: lexer, tokenizer,
-> Pratt parser, AST, AST'nin JSON serileştirmesi, CLI iskeleti, konum takibi ve
-> basit aritmetiği düşüren minimal bir IR deneyi. Hiçbir ADR, var olmayan bir
-> mekanizmayı varmış gibi anlatmaz.
+> ✅ **Uygulama durumu:** Bu belgedeki ADR-006…019 kararlarında tarif edilen
+> makine **kodlandı ve çalışıyor.** Sembol tablosu, semantik analiz, tip sistemi,
+> diagnostic motoru, optimizasyon (constant folding + DCE), IR üreteci ve bytecode
+> VM'in tamamı uygulandı. `examples/fibonacci.sqt` uçtan uca çalışıyor.
+> Güncel "çalışıyor / henüz yok" listesi için bkz. `CLAUDE.md`.
 
 ---
 

docs/fikirler.md

@@ -18,9 +18,10 @@
 >   **çok uzak gelecektir**. ADR-001'deki karşılaştırmalar o gün için geçerli.
 > - "HeavyIR/LightIR" ikiliği (ADR-005) bir **gelecek fikri** olarak durur; v0'ın
 >   IR+VM hedefi tek, basit bir IR'dir + **FFI seam** (ADR-016).
-> - **Yapılan vs planlanan:** ADR-001'deki "mevcut durum" listesi hâlâ doğrudur
->   (lexer/tokenizer/parser/AST + minimal IR deneyi çalışır); kod üretimi ve VM
->   **henüz yoktur.**
+> - **Yapılan vs planlanan:** Tüm pipeline uygulandı. `examples/fibonacci.sqt`
+>   uçtan uca çalışıyor (lexer → tokenizer → parser → sembol tablosu → tip
+>   denetleyici → optimizasyon → IR üreteci → bytecode VM). ADR-001'deki
+>   "mevcut durum" listesi artık tarihseldir; güncel durum için bkz. `CLAUDE.md`.
 
 ---
 

docs/roadmap-frontend.md

@@ -10,21 +10,12 @@
 > yorum satırlarıyla takip edilebilir olmalıdır (header-only tarzı korunur,
 > bkz. ADR-003).
 >
-> ⚠️ **Yapılan vs planlanan:** Bugün çalışan = lexer, tokenizer, Pratt parser,
-> AST, AST'nin JSON serileştirmesi, CLI iskeleti, konum takibi, basit aritmetiği
-> düşüren minimal IR deneyi. Bu yol haritasındaki **her şey planlıdır** (sembol
-> tablosu, semantik analiz, tip sistemi, diagnostic, optimizasyon).
+> ✅ **Birinci kilometre taşı AŞILDI.** Faz 0–4 uygulandı; `examples/fibonacci.sqt`
+> uçtan uca çalışıyor. Bu yol haritası artık tarihsel bir referanstır.
 >
-> 🎯 **Bu haftanın işi:** **sembol tablosu + iki-geçişli toplayıcı** (Faz 2),
-> hedef **"fibonacci'yi derle ve çalıştır"** (`examples/fibonacci.sqt`). Faz 0–1
-> bunun önkoşuludur.
->
-> 🧭 **Önce dikey dilim, sonra çerçeve.** Bir şey çalışmadan önce genel pass
-> manager / evrensel config / ağır soyutlama inşa etme. Uçtan uca tek bir dilim
-> (kaynak → IR → çalıştır; tamsayı + değişken + kontrol akışı + tek `print`)
-> önce çalışsın. Faz 4'ün framework'ü (OptimizationManager, fixpoint, config)
-> ancak Faz 0–3 fibonacci'yi geçirdikten **sonra** anlam kazanır — erken
-> soyutlama daha az değil, daha çok karmaşıklıktır.
+> **Sonraki hedefler:** float/double codegen, struct IR, array IR, açık bug'lar
+> (#35 bellek sızıntısı, #36 W003 uyarısı, #37 `%=` IR, #38 global değişken IR).
+> Güncel "çalışıyor / henüz yok" listesi için bkz. `CLAUDE.md`.
 
 ---
 
@@ -46,7 +37,7 @@ Katman eşlemesi (ADR-006):
 
 ---
 
-## Faz 0 — Temeller (Type + Diagnostic + Hata Kataloğu)
+## ✅ Faz 0 — Temeller (Type + Diagnostic + Hata Kataloğu) — TAMAMLANDI
 
 **Bağımlılık:** yok. **Hedef:** her şeyin üstüne kurulacağı temel veri yapıları.
 İlgili ADR: 010 (Type), 013 (Diagnostic).
@@ -91,7 +82,7 @@ Katman eşlemesi (ADR-006):
 
 ---
 
-## Faz 1 — AST Refactor (ExpressionNode / StatementNode + analiz alanları)
+## ✅ Faz 1 — AST Refactor (ExpressionNode / StatementNode + analiz alanları) — TAMAMLANDI
 
 **Bağımlılık:** Faz 0 (Type). **Hedef:** node hiyerarşisini ifade/deyim olarak
 ayır, analiz alanlarını ekle. İlgili ADR: 012, 013.
@@ -116,7 +107,7 @@ ayır, analiz alanlarını ekle. İlgili ADR: 012, 013.
 
 ---
 
-## Faz 2 — Symbol Table (scope'lu, iki-geçişli toplama)
+## ✅ Faz 2 — Symbol Table (scope'lu, iki-geçişli toplama) — TAMAMLANDI
 
 **Bağımlılık:** Faz 0, 1. **Hedef:** isim çözümleme + scope + referans toplama.
 İlgili ADR: 011, 013.
@@ -150,7 +141,7 @@ ayır, analiz alanlarını ekle. İlgili ADR: 012, 013.
 
 ---
 
-## Faz 3 — Semantic Analiz (Tip Kontrolü + Yapısal Doğrulama)
+## ✅ Faz 3 — Semantic Analiz (Tip Kontrolü + Yapısal Doğrulama) — TAMAMLANDI
 
 **Bağımlılık:** Faz 2. **Hedef:** tipleri ata/kontrol et, yapısal kuralları
 doğrula. İlgili ADR: 010, 013.
@@ -173,7 +164,7 @@ doğrula. İlgili ADR: 010, 013.
 
 ---
 
-## Faz 4 — Optimizasyon Framework
+## ✅ Faz 4 — Optimizasyon Framework — TAMAMLANDI
 
 **Bağımlılık:** Faz 3. **Hedef:** opsiyonel, iteratif, toggle'lı kaynak-seviyesi
 optimizasyon. **Orijinali bozmaz — klon üstünde** (ADR-007). İlgili ADR: 007, 008, 009.

readme.md

@@ -91,6 +91,7 @@ Binary lands at `build/saqut`.
 | `saqut ast file:src.sqt` | Full AST as JSON |
 | `saqut ast file:src.sqt --optimized` | AST after constant folding + dead-code elimination |
 | `saqut symbols file:src.sqt` | Symbol table dump |
+| `saqut check file:src.sqt` | Semantic analysis only — errors and warnings, JSON |
 | `saqut ir file:src.sqt` | IR instruction dump |
 | `saqut run file:src.sqt` | Compile and run via bytecode VM |