saqut-compiler/scripts/create_syntax_test_issues.py

500 lines
29 KiB
Python
Raw Blame History

This file contains ambiguous Unicode characters

This file contains Unicode characters that might be confused with other characters. If you think that this is intentional, you can safely ignore this warning. Use the Escape button to reveal them.

#!/usr/bin/env python3
"""Sozdizimi/davranis golden-test senaryolari + CLI/UX + kalite-mimari fikirleri.
"[Test]" basliklilar: somut .sqt kodu + beklenen cikti/davranis iceren
golden-test taslaklaridir. Derleyici (Faz 0-4 + IR/VM) tamamlandiginda bu
dosyalar `examples/tests/` altina yerlestirilip regresyon testi olarak
kullanilabilir; ayni zamanda "syntax X soyle calismali" spesifikasyonudur -
calismiyorsa ilgili faz/pass'te bugfix konusu acar.
"[Fikir]" basliklilar onceki script'lerle aynisekilde fikir/backlog kayitlaridir.
"""
from gitea import make_request, REPO_PATH
L_FIKIR = 66
L_TEST = 73
L_CLIUX = 74
L_KALITE = 75
issues_data = [
# ---------------- Golden-test senaryolari ----------------
{
"title": "[Test] Temel Aritmetik, Operatör Önceliği ve `print` Çıktısı",
"labels": [L_TEST],
"body": """### Giriş (Nedir, Neden Önemli?)
Bu issue, derleyicinin **en temel** davranışını sabitleyen bir golden-test taslağıdır: sayı literalleri, dört işlem, operatör önceliği (precedence) ve `print` builtin'i. "Fibonacci çalıştı" hedefinden önce bile bu örneğin doğru çalışması gerekir — Pratt parser'ın (zaten yapılı) önceliği doğru uyguladığının kanıtıdır.
---
### Test Kodu (`examples/tests/aritmetik.sqt`)
```c
int main() {
print(1 + 2 * 3); // çarpma toplamadan önce
print((1 + 2) * 3); // parantez önceliği
print(10 - 4 - 3); // soldan-sağa birliktelik (left-assoc)
print(10 / 3); // tamsayı bölmesi (truncation)
print(10 % 3); // mod
print(2 + 3 * 4 - 6 / 2);
return 0;
}
```
### Beklenen Çıktı (`saqut run examples/tests/aritmetik.sqt`)
```
7
9
3
3
1
11
```
---
### Açık Sorular / Bağlı Fazlar
- Bu test, `saqut run` (IR + VM, ADR-015) tamamlanmadan **AST** seviyesinde de kısmen doğrulanabilir: `saqut ast --optimized` ile constant folding (Faz 4) çalıştığında her `print` argümanı doğrudan tek bir `Literal` düğümüne katlanmalı (örn. `1 + 2 * 3` → `Literal(7)`).
- `10 / 3` → `3` (tamsayı bölmesi) davranışı tip denetiminde (Faz 3) açıkça test edilmeli; `int / int = int` (kayıp olabilir ama bu saQut'ta hata değil, sadece kesme/truncation — ADR-010'daki "kayıpsız literal" kuralından farklı bir konu, karıştırılmamalı).
*İmza/Yorum:* Bu dosya, "derleyici bitti mi?" sorusuna verilecek **ilk** somut cevaplardan biri olmalı — `examples/fibonacci.sqt`'den önce, daha küçük bir adım."""
},
{
"title": "[Test] Döngüler — `while` / `do-while` / `for` Davranış Farkları",
"labels": [L_TEST],
"body": """### Giriş (Nedir, Neden Önemli?)
Üç döngü yapısının (`while`, `do-while`, `for`) **birbirinden farklı** davrandığı noktalar — özellikle `do-while`'ın gövdeyi **en az bir kez** çalıştırması — derleyicide kolayca karıştırılabilecek köşe durumlardır (edge case). Bu issue, bu farkları somut kodla sabitler.
---
### Test Kodu 1 — Üç döngü de aynı sayıları üretmeli (`examples/tests/donguler_temel.sqt`)
```c
int main() {
int i = 0;
while (i < 3) {
print(i);
i = i + 1;
}
int j = 0;
do {
print(j);
j = j + 1;
} while (j < 3);
for (int k = 0; k < 3; k = k + 1) {
print(k);
}
return 0;
}
```
### Beklenen Çıktı
```
0
1
2
0
1
2
0
1
2
```
---
### Test Kodu 2 — `do-while` koşulu en baştan yanlışsa bile gövde bir kez çalışır (`examples/tests/do_while_en_az_bir.sqt`)
```c
int main() {
int x = 5;
do {
print(x);
x = x + 1;
} while (x < 0); // baştan yanlış!
return 0;
}
```
### Beklenen Çıktı
```
5
```
(Eğer çıktı **boş** ise — yani `do-while`, `while` gibi davranıyorsa — bu bir **bug**'dır: `do-while`'ın AST düğümü/IR alçaltması `while` ile aynı koddan üretilmiş ve gövdeyi koşuldan **sonra** kontrol etmiyor olabilir.)
---
### Açık Sorular / Bağlı Fazlar
- `for` döngüsünün üç parçası (`init; condition; step`) ayrı ayrı `AST` düğümlerinde mi tutuluyor, yoksa `while`'a "alçaltılıyor" (desugar) mu? İkinci durumda, `for (int k = 0; ...)` içindeki `k`'nın scope'u (sadece `for` bloğuna özel mi?) Faz 2'de doğru kurulmalı.
- `break`/`continue` (E004 ile ilişkili) bu üç döngü türünde de test edilmeli — ayrı bir test dosyası (`donguler_break_continue.sqt`) eklenebilir.
*İmza/Yorum:* `do-while`/`while` karışıklığı, "derleyici neredeyse bitti ama syntax X yanlış davranıyor" tarzı klasik bug'lardandır — bu test erken yazılırsa erken yakalanır."""
},
{
"title": "[Test] Bit Düzeyi (Bitwise) İşlemler — `&`, `|`, `^`, `~`, `<<`, `>>`",
"labels": [L_TEST],
"body": """### Giriş (Nedir, Neden Önemli?)
Tokenizer'da `&`, `|`, `^`, `~`, `<<`, `>>` token'ları zaten tanımlı (`src/tokenizer/tokenizer.hpp`). Ama bu operatörlerin **Pratt parser'da doğru öncelik** ile ayrıştırıldığı ve **tip denetiminde** (Faz 3, sadece `int` üzerinde tanımlı) doğru ele alındığı henüz doğrulanmadı. Bu issue, "karmaşık bit işlemleri" için bir golden-test taslağıdır.
---
### Test Kodu (`examples/tests/bit_islemleri.sqt`)
```c
int main() {
int a = 12; // 0b1100
int b = 10; // 0b1010
print(a & b); // bitwise AND
print(a | b); // bitwise OR
print(a ^ b); // bitwise XOR
print(~a); // bitwise NOT (iki's complement)
print(a << 2); // sola kaydır
print(a >> 2); // sağa kaydır
// Operatör önceliği: << ve >>, + ve - 'dan düşük öncelikli olmalı (C kuralı)
print(1 << 2 + 1); // (2+1)=3 -> 1 << 3 = 8, yoksa (1<<2)+1=5 olur
print(a & b | b); // & , | 'dan önce: (a&b) | b = 8 | 10 = 10
return 0;
}
```
### Beklenen Çıktı
```
8
14
6
-13
48
3
8
10
```
---
### Açık Sorular / Bağlı Fazlar
- `~a` için `-13` beklentisi, `int`'in **iki's complement (ikiye tümleyen) imzalı 32-bit** temsiline dayanır — bu, `src/core/type.hpp`'de `int`'in tam temsilinin (bit genişliği) **şimdiden** dokümante edilmesini gerektirir (Faz 0'a not).
- `1 << 2 + 1` örneği **kasıtlı olarak kafa karıştırıcı** — C'de `<<`/`>>` aritmetik operatörlerden (`+`/`-`) daha düşük önceliklidir. saQut Pratt parser'ı bu sırayı C ile aynı mı tutacak, yoksa daha "şaşırtmasız" bir öncelik mi tanımlayacak? **Karar ne olursa olsun docs'a yazılmalı**, çünkü bu tip kararlar "sessiz" kalırsa en çok şikayet edilen bug kaynağı olur.
- Bu operatörler sadece `int` için tanımlı olmalı; `bool & bool` veya `float << 1` gibi kullanımlar `E003` üretmeli (Faz 3'e not).
*İmza/Yorum:* "Karmaşık byte işlemleri" testi olarak istenen tam da bu — bit-manipülasyonu doğru çalışmayan bir derleyici, gerçek programlar (hash, sıkıştırma, bayrak/flag kümeleri) için kullanılamaz hale gelir."""
},
{
"title": "[Test] Builtin Fonksiyonların Kullanım Örnekleri (`print`, `len`, `toString`, `parseInt`, ...)",
"labels": [L_TEST],
"body": """### Giriş (Nedir, Neden Önemli?)
`print` dışındaki builtin'ler henüz yazılmadı (bkz. "[Fikir] Builtin Fonksiyon Kataloğu", #89), ama bu issue **hedefin son hâlini** somut kodla göstermek için var — yani "builtin kataloğu" tamamlandığında bu dosyanın **aynen bu çıktıyı** vermesi beklenir. Erken yazmanın faydası: builtin imzaları (parametre/dönüş tipleri) bu örnekten geriye doğru türetilebilir.
---
### Test Kodu (`examples/tests/builtin_fonksiyonlar.sqt`)
```c
int main() {
// print: farklı tiplerde çalışmalı
print(42);
print(3.14);
print("merhaba");
print(true);
// toString: sayıdan string'e
print(toString(123)); // "123"
// parseInt / parseFloat: string'den sayıya
print(parseInt("45") + 5); // 50
print(parseFloat("2.5") * 2.0); // 5.0
// len: string ve array uzunluğu
print(len("saqut")); // 5
int[] sayilar = {10, 20, 30};
print(len(sayilar)); // 3
return 0;
}
```
### Beklenen Çıktı
```
42
3.14
merhaba
true
123
50
5.0
5
3
```
---
### Açık Sorular / Bağlı Fazlar
- `print(true)` çıktısı `true`/`false` mi yoksa `1`/`0` mı olmalı? saQut'ta `bool` ayrı bir tip olduğu için (ADR-010, gizli int↔bool dönüşümü de yok varsayımıyla) `true`/`false` **daha tutarlı** görünüyor — ama bu kararın `print`'in builtin tablosuna (#89) not edilmesi gerekir.
- `int[] sayilar = {10, 20, 30};` — array literal sözdizimi (`{...}`) şu an dilde **tanımlı mı**? Eğer değilse, bu issue aynı zamanda "array literal sözdizimi eklenmeli" şeklinde bir alt-konu açar (Faz 1/parser'a not).
- `parseFloat("2.5") * 2.0` → `5.0` çıktısının `5` değil `5.0` (ondalık nokta korunarak) basılması, `print`'in `float` biçimlendirmesi için bir kural gerektirir — bu kural baştan netleşmeli (örn. her zaman en az bir ondalık basamak).
*İmza/Yorum:* Bu dosya, builtin kataloğu (#89) ve minimal stdlib (#90) issue'larının "kabul testi" (acceptance test) gibi düşünülebilir."""
},
{
"title": "[Test] Struct + Array Birlikte Kullanım Senaryosu",
"labels": [L_TEST],
"body": """### Giriş (Nedir, Neden Önemli?)
`struct` ve `int[]` dil kimliğinde "var" olarak işaretli ama bu ikisinin **birlikte** kullanıldığı (struct içinde array, array of struct) bir örnek henüz yazılmadı. Bu kombinasyon, value-semantics (değer semantiği) kopyalama davranışını (bkz. #79 "Array ve Struct'ların Runtime Bellek Düzeni") en çok zorlayan senaryodur.
---
### Test Kodu (`examples/tests/struct_array.sqt`)
```c
struct Ogrenci {
string ad;
int notlar[3];
}
int toplaNotlar(Ogrenci o) {
int toplam = 0;
for (int i = 0; i < 3; i = i + 1) {
toplam = toplam + o.notlar[i];
}
return toplam;
}
int main() {
Ogrenci ali;
ali.ad = "Ali";
ali.notlar[0] = 70;
ali.notlar[1] = 85;
ali.notlar[2] = 90;
print(ali.ad);
print(toplaNotlar(ali));
// value semantics: kopya degisse de orijinal degismemeli
Ogrenci kopya = ali;
kopya.notlar[0] = 0;
print(toplaNotlar(ali)); // değişmemeli: 245
print(toplaNotlar(kopya)); // değişmeli: 175
return 0;
}
```
### Beklenen Çıktı
```
Ali
245
245
175
```
---
### Açık Sorular / Bağlı Fazlar
- `int notlar[3];` sözdizimi (struct alanı olarak sabit-boyutlu array) — parser bunu destekliyor mu, yoksa `int[3] notlar;` mı olmalı? Dil kimliğinde array sözdizimi `int[]` olarak yazılmış ama boyutlu hali (`[3]`) henüz örneklenmemiş — bu issue, sözdizimini netleştirme ihtiyacını da gösterir.
- `Ogrenci kopya = ali;` satırının **gerçekten derin kopya** yapması (struct içindeki array dahil) — bu, #79'daki "struct kopyalama IR'de alan-alan mı genişler" sorusunun **somut test vakasıdır**. Eğer `kopya.notlar[0] = 0;` satırı `ali.notlar[0]`'ı da değiştirirse (yüzeysel kopya/shallow copy), bu **value semantics kuralının ihlalidir** — kritik bir bug.
*İmza/Yorum:* Bu test, "value semantics" kilitli kararının (dil kimliği tablosu) en sıkı sınandığı yer — diğer tüm testler geçse bile bu test başarısızsa, dilin temel garantisi bozulmuş demektir."""
},
# ---------------- Optimizasyon test senaryolari ----------------
{
"title": "[Test] Optimizasyon — Constant Folding Doğrulama (`--optimized` Öncesi/Sonrası)",
"labels": [L_TEST],
"body": """### Giriş (Nedir, Neden Önemli?)
Faz 4'ün constant folding pass'i, sabit ifadeleri derleme zamanında hesaplayıp `Literal` düğümüyle değiştirmeli (bkz. roadmap Faz 4). Bu issue, "öncesi/sonrası" AST karşılaştırmasının **tam olarak nasıl görünmesi gerektiğini** somutlaştırır.
---
### Test Kodu (`examples/tests/opt_constant_folding.sqt`)
```c
int main() {
int x = 2 + 3 * 4; // sabit ifade -> 14
int y = (10 - 4) / 2; // sabit ifade -> 3
int z = x + y; // x, y sabit olduğu için z de katlanabilir -> 17
int w = 10 / 0; // sıfıra bölme: KATLANMAZ, W002 uyarısı
print(z);
print(w);
return 0;
}
```
### Beklenen Davranış
- `saqut ast examples/tests/opt_constant_folding.sqt` (bayraksız): orijinal AST — `x`'in initializer'ı `BinaryExpression(2, +, BinaryExpression(3, *, 4))` olarak **değişmeden** görünür.
- `saqut ast examples/tests/opt_constant_folding.sqt --optimized`: klonlanmış AST'de:
- `x`'in initializer'ı → `Literal(14)`
- `y`'nin initializer'ı → `Literal(3)`
- `z`'nin initializer'ı → `Literal(17)` (**zincirleme**: `x` ve `y` önce katlanmalı, sonra `z = x + y` de katlanabilmeli — bu, fixpoint döngüsünün gerekliliğinin kanıtıdır)
- `w`'nin initializer'ı → **değişmez** (`10 / 0` kalır), ve diagnostic çıktısında `W002` (sıfıra bölme) uyarısı görünür.
- `saqut run examples/tests/opt_constant_folding.sqt` çıktısı (VM tamamlandığında): `17` ve ardından `10 / 0` çalışma-zamanı hatası (bu son satır, IR/VM tasarımına `E0xx`/runtime-error kategorisi notu olarak düşülmeli).
---
### Açık Sorular / Bağlı Fazlar
- "Zincirleme katlama" (`z = x + y`, `x` ve `y` kendileri katlanmış sabitlerden geliyor) tek bir fixpoint turunda mı yoksa birden fazla turda mı gerçekleşmeli — bu, ADR-009'daki fixpoint/iterasyon-tavanı kararının **somut test sayısı** olabilir (örn. "bu örnek 2 turda kararlı hale gelmeli").
- `10 / 0` ifadesinin **derleme zamanında uyarı, çalışma zamanında hata** ayrımı IR/VM tasarımına (#74-78) açıkça not edilmeli.
*İmza/Yorum:* Bu test dosyası, Faz 4'ün "bitti" tanımının resmi kanıtı olabilir — roadmap'teki "Doğrulama" bölümüne doğrudan eklenebilir."""
},
{
"title": "[Test] Optimizasyon — Dead Code Elimination Doğrulama (Ölü Kod Temizliği)",
"labels": [L_TEST],
"body": """### Giriş (Nedir, Neden Önemli?)
Faz 4'ün DCE (Dead Code Elimination, Ölü Kod Eleme) pass'i, erişilemez kodu ve kullanılmayan değişkenleri temizlemeli. Bu issue, "ölü kod" sayılan **farklı durumların** her birini ayrı ayrı örnekler — DCE'nin sadece "return sonrası kod" ile sınırlı kalmaması gerektiğini gösterir.
---
### Test Kodu (`examples/tests/opt_dead_code.sqt`)
```c
int hesapla(int n) {
int kullanilmayan = 99; // hiç kullanılmıyor -> W001
if (n > 0) {
return n * 2;
print(n); // return sonrası -> erişilemez, W003
}
return -1;
int olu = 5; // fonksiyonun erişilemez kuyruğu -> W003
return olu;
}
int main() {
print(hesapla(5));
return 0;
}
```
### Beklenen Davranış
- `saqut ast examples/tests/opt_dead_code.sqt --optimized` çıktısında:
- `int kullanilmayan = 99;` satırı **silinmiş** olmalı (referans sayısı 0 → Faz 2'nin `references` listesi boş).
- `print(n);` (return sonrası) **silinmiş** olmalı.
- `int olu = 5; return olu;` (fonksiyonun son `return -1;`'inden sonraki erişilemez kuyruk) **silinmiş** olmalı.
- Diagnostic çıktısında **3 uyarı** görünmeli: `W001` (kullanılmayan değişken), iki adet `W003` (erişilemez kod) — konum bilgileriyle (satır/sütun) birlikte.
- `saqut ast examples/tests/opt_dead_code.sqt` (bayraksız, optimize edilmemiş): **hiçbir satır silinmemiş**, ama uyarılar yine de raporlanabilir (uyarı raporlama optimizasyondan bağımsız olabilir — bu ayrım netleştirilmeli).
- `saqut run examples/tests/opt_dead_code.sqt` çıktısı (optimize edilsin/edilmesin aynı olmalı — **DCE anlamı değiştirmez**, sadece temizler): `10`
---
### Açık Sorular / Bağlı Fazlar
- "Kullanılmayan değişken" (`W001`) tespiti Faz 2'nin `references` sayacına dayanır — ama bu sayaç **optimize edilmemiş orijinal AST'de** mi tutulur, yoksa her fixpoint turunda klon üzerinde yeniden mi hesaplanır (ADR-009, "flow-bound analiz her turda klon üzerinde yeniden hesaplanır")? Bu örnek, o kararın doğru uygulanıp uygulanmadığının testi.
- Fonksiyonun "erişilemez kuyruğu" (son `return`'den sonraki kod) ile "if içindeki return sonrası kod" aynı `isReachable=false` mekanizmasıyla mı işaretleniyor — yoksa farklı kod yolları mı?
*İmza/Yorum:* "deadcode elimination eklenecek" değil, tam olarak kullanıcının istediği gibi: "optimizasyonlu/optimizasyonsuz çıktı karşılaştırıldığında gereksiz kod gözlemlenene kadar" çalışılacak somut hedef budur."""
},
# ---------------- CLI / UX ----------------
{
"title": "[Fikir] CLI'da AST Görüntüleme — Ağaç (Tree), Tablo ve `--format=dot` Seçenekleri",
"labels": [L_FIKIR, L_CLIUX],
"body": """### Giriş (Nedir, Neden Önemli?)
Şu an `saqut ast` ham JSON basıyor. JSON, makineler için ideal ama bir insanın "bu kod nasıl bir ağaca dönüşmüş" sorusuna hızlı cevap vermesi için **okunması zor**. "Programlanabilir derleyici" felsefesi hem makine-okur (JSON) hem **insan-okur** çıktıyı hak ediyor.
---
### Gelişme (Olası Yaklaşımlar)
- `saqut ast file --format=json` (mevcut, varsayılan kalabilir), `--format=tree`: terminalde girintili/kutu-çizgili bir ağaç (örn. `tree` komutunun çıktısına benzer: `├──`, `└──`).
- `--format=dot`: Graphviz DOT formatı — `saqut ast file --format=dot | dot -Tpng -o ast.png` ile görsel AST diyagramı üretilebilir (#43'te zaten "AST görselleştirme" fikri vardı, bu onun somut hâli).
- `--format=table`: her düğümü satır olarak basan, `tip | konum | değer` kolonlarına sahip düz bir tablo — `grep`/`awk` ile script'lenmesi kolay bir ara format.
- Renkli terminal çıktısı (`--color`): düğüm tipine göre (Expression mavi, Statement sarı, Literal yeşil gibi) ANSI renk kodları — `--optimized` ile birlikte kullanılırsa, **silinen düğümler kırmızı/üstü çizili** gösterilebilir (DCE'nin görsel kanıtı).
---
### Açık Sorular
- `--format=tree`/`table`/`dot` çıktıları AST'nin **tam** bilgisini mi taşır (her alan), yoksa "özet" mi (sadece tip + konum + kısa değer)? Tam JSON her zaman `--format=json` ile erişilebilir kalmalı — diğerleri "insan için özet" olabilir.
- Bu format seçenekleri `saqut symbols` ve ileride `saqut ir` için de **aynı bayrak isimleriyle** tutarlı olmalı mı (örn. her komut `--format=tree/json/dot/table` desteklesin — CLI'da tek bir ortak altyapı, `src/cli/format.hpp` gibi)?
*İmza/Yorum:* `--format=dot` özellikle düşük efor / yüksek "vitrin" değeri taşıyor — bir blog yazısında/README'de "işte saQut'un AST'si" diye gösterilebilecek bir görsel üretir."""
},
{
"title": "[Fikir] CLI Komut Seti Genişletme Önerileri (`check`, `explain`, `watch`)",
"labels": [L_FIKIR, L_CLIUX],
"body": """### Giriş (Nedir, Neden Önemli?)
Mevcut/planlanan komutlar (`tokens`, `ast`, `symbols`, `run`, ileride `ir`, `fmt`, `lsp`) hep "bir aşamanın çıktısını göster" mantığında. Bu issue, geliştirici deneyimini iyileştirecek **birleşik/yardımcı** komutları tartışır.
---
### Gelişme (Olası Yaklaşımlar)
- **`saqut check file`**: sadece derleme hatalarını (Faz 0-3 diagnostic'leri) raporlar, **hiçbir çıktı üretmez/çalıştırmaz** — "bu kod derlenir mi?" sorusuna hızlı cevap. CI'larda (otomatik test sistemlerinde) kullanışlı. Çıkış kodu (exit code) `0` = hatasız, `1` = hata var.
- **`saqut explain E003`**: bir hata kodunun ne anlama geldiğini, **neden** var olduğunu (ilgili ADR'ye atıfla) ve örnek doğru/yanlış kod gösteren bir açıklama basar — hata kataloğunun (roadmap'teki tablo) CLI'dan erişilebilir hâli. "[Fikir] Akıllı Diagnostic" (#98) ile doğrudan ilişkili.
- **`saqut watch file --run`**: dosya her kaydedildiğinde otomatik olarak `check`/`run` çalıştırır, sonucu terminalde gösterir — hızlı geri-bildirim döngüsü (`cargo watch` benzeri). v0 için basit bir dosya-değişikliği izleme (polling veya `inotify`) yeterli.
- **`saqut --version` / `saqut --help`**: temel ama unutulmaması gereken iskelet komutlar — her CLI aracının beklediği standart.
---
### Açık Sorular
- `saqut explain` kataloğu, hata mesajlarının içine gömülü mü olacak (örn. her hata "detaylar için: `saqut explain E003`" diye bitiyor), yoksa ayrı statik bir JSON/Markdown kataloğundan mı okunacak?
- `saqut watch`, LSP (#91) ile fonksiyonel olarak örtüşüyor — ikisi de "kodu değiştirdikçe geri bildirim" sağlıyor. `watch` LSP'den **önce**, basit/terminal-tabanlı bir "ara çözüm" olarak mı konumlanmalı?
*İmza/Yorum:* `saqut check` ve `saqut explain`, düşük maliyetli ama günlük kullanımda en çok hissedilecek iyileştirmeler — Faz 0'ın `DiagnosticEngine`'i bittiği anda `check` neredeyse bedavaya gelir."""
},
# ---------------- Kalite / Mimari tavsiyeler ----------------
{
"title": "[Fikir] Performans için C Tarzı Tasarım Kararları (Hız Önceliksiz Ama Bilinçli)",
"labels": [L_FIKIR, L_KALITE],
"body": """### Giriş (Nedir, Neden Önemli?)
ADR-015 "öncelik determinizm + incelenebilirlik, ham hız değil" diyor — bu **doğru** bir karar. Ama "hız öncelik değil" ile "gereksiz yere yavaş" aynı şey değildir. Bu issue, **mimariyi karmaşıklaştırmadan** (yeni soyutlama eklemeden) elde edilebilecek "bedava" performans kazanımlarını listeler — C'nin "ne kadar az iş, o kadar hızlı" felsefesinden ilham alarak.
---
### Gelişme (Tavsiyeler)
- **Gereksiz kopyalama'dan kaçın:** AST düğümleri ve `Type`/`Symbol` nesneleri `std::string` gibi alanlar taşıyor — bunlar fonksiyonlara **referans/`const&`** ile geçilmeli, değer ile değil. Bu, "header-only" (ADR-003) ile çatışmaz, sadece dikkatli imza yazımı gerektirir.
- **`std::unique_ptr` ile sahiplik (ownership) net olsun** (#44'te bahsedilen issue tipi) — bellek sahipliği belirsizse hem bug hem performans kaybı (gereksiz `shared_ptr`/kopya) olur.
- **Tokenizer/Lexer tek geçişte (single-pass) çalışıyor mu** — kaynak dosya birden fazla kez taranıyorsa (örn. önce tokenize, sonra tekrar karakter-karakter konum hesaplama), bu birleştirilebilir.
- **IR/VM tasarımında (ileride):** yığın-tabanlı VM'de (#76) gereksiz push/pop zincirleri, basit "peephole" (göz ucu) optimizasyonlarla (örn. `push X; pop` → hiçbir şey) IR seviyesinde temizlenebilir — bu, Faz 4'ün constant folding'ine **benzer** ama IR'e özel, küçük bir ek pass olabilir.
- **Derleme zamanı (`saqut` binary'sinin kendi derlenme hızı):** header-only + agresif template kullanımı derleme süresini şişirebilir — `-Wall -Wextra` yanında zaman zaman derleme süresi de (örn. `time cmake --build`) izlenmeli.
---
### Açık Sorular
- "Bedava" optimizasyonlar (kopya azaltma, peephole) ile "erken optimizasyon yapma" ilkesi (roadmap'teki "önce dikey dilim") arasındaki çizgi nerede? Önerim: **mimariyi değiştirmeyen, sadece imza/kopya düzeltmeleri** her zaman yapılabilir; **yeni pass/altyapı gerektirenler** (peephole gibi) Faz 4 sonrasına bırakılır.
*İmza/Yorum:* "C gibi hızlı olmak", saQut için "C kadar hızlı VM" anlamına gelmek zorunda değil — "gereksiz iş yapmayan, dikkatli yazılmış C++ kodu" anlamına gelebilir; bu, ADR-015 ile çatışmaz."""
},
{
"title": "[Fikir] Güvenlik ve Stabilite için Java Tarzı Tasarım Kararları (Sınır Kontrolü, Hata İzolasyonu)",
"labels": [L_FIKIR, L_KALITE],
"body": """### Giriş (Nedir, Neden Önemli?)
saQut'ta kullanıcıya açık pointer yok (dil kimliği) — bu, C'nin en büyük güvenlik açığı kaynağı olan "pointer aritmetiği"ni baştan eliyor. Ama Java'nın asıl gücü bundan da fazlası: **her hata kontrollü bir şekilde yakalanır, programın geri kalanı çökmeden devam edebilir** (exception/hata izolasyonu) ve **dizi sınırları her zaman kontrol edilir**. Bu issue, bu ilkelerin saQut'a nasıl yansıyacağını tartışır.
---
### Gelişme (Tavsiyeler)
- **Array sınır kontrolü (bounds checking):** `int[3] notlar; notlar[5] = 1;` gibi bir erişim — eğer boyut derleme zamanında biliniyorsa (`E009` zaten "array boyutu sabit değil" hatasını kapsıyor, ama "sabit boyut + sınır-dışı indeks" ayrı bir konu) **derleme zamanında** `E0xx` ile yakalanmalı; eğer indeks çalışma zamanı değeriyse (`notlar[i]`, `i` döngü değişkeni), **VM çalışma zamanında kontrol etmeli** ve kontrollü bir "runtime error" üretmeli (C'deki sessiz bellek bozulmasının tam tersi).
- **Çalışma zamanı hatalarının kategorize edilmesi:** sıfıra bölme (Faz 4'te `W002` derleme-zamanı uyarısı var, ama çalışma zamanında gerçek bir bölme `10 / x` ile `x=0` olursa ne olur?), dizi sınır taşması, derinlik taşması (call stack overflow, #78) — bunların hepsi **aynı "RuntimeError" ailesinde**, konum bilgisiyle (hangi `print`/satırda patladı) raporlanmalı; VM **segfault** ile çökmemeli.
- **"Programın bir kısmı patlasın, derleyici/VM çökmesin":** VM'in kendi C++ kodunda `assert`/exception kullanımı, kullanıcı programındaki bir hatayı (örn. sınır-dışı erişim) **VM crash'ine** dönüştürmemeli — bu, VM geliştirilirken her runtime-error noktasında "bu durum kullanıcıya nasıl raporlanır" sorusunun sorulması demektir.
- **Tip sisteminin sıkılığı (ADR-010) zaten "Java tarzı" bir güvenlik katmanı** — gizli dönüşüm yok kuralı, C'deki "implicit int→pointer" gibi klasik hata sınıflarını zaten önlüyor. Bu issue bunu **devam ettirme** çağrısıdır, yeni bir şey eklemiyor.
---
### Açık Sorular
- Çalışma zamanı hataları (array sınır taşması vb.) için **yeni bir diagnostic kategorisi** (`R001`, `R002`... "Runtime" öneki ile, `E`/`W`'den ayrı) mıılmalı — IR/VM tasarım issue'larına (#74-78) not edilmeli.
- Sınır kontrolü **her zaman** mıık olacak, yoksa "release modu"nda (varsa böyle bir kavram) kapatılabilir mi — ADR-015'in "determinizm > hız" ilkesi düşünülürse, **her zaman açık** olması daha tutarlı görünüyor.
*İmza/Yorum:* "Güvenli dil" derken kastedilen genelde "bellek güvenliği" — saQut bunu zaten pointer'sızlıkla büyük ölçüde kazandı; kalan iş, **çalışma zamanı hatalarını zarif bir şekilde raporlamak**."""
},
{
"title": "[Fikir] Modernlik için Go Tarzı Tasarım Kararları (Basitlik, Hızlı Geri-Bildirim, Tek Binary)",
"labels": [L_FIKIR, L_KALITE],
"body": """### Giriş (Nedir, Neden Önemli?)
Go'nun başarısının çoğu **dil özelliklerinden değil, geliştirici deneyiminden** geliyor: çok hızlı derleme, yerleşik formatter (`gofmt`), tek-binary dağıtım, anlaşılır hata mesajları, "az ama öz" bir standart kütüphane. saQut zaten küçük/basit bir dil — bu issue, Go'nun **araç zinciri (toolchain) felsefesini** saQut'a nasıl taşıyabileceğimizi listeler.
---
### Gelişme (Tavsiyeler)
- **Tek binary, sıfır bağımlılık:** `saqut` CLI'sı tüm komutları (`tokens`, `ast`, `symbols`, ileride `run`, `fmt`, `lsp`) **tek bir çalıştırılabilir dosyada** barındırır — kullanıcı hiçbir ek paket/runtime kurmaz. Header-only C++ (ADR-003) bu hedefe zaten doğal olarak uygun; bu issue sadece **bunu bir hedef olarak yazıya dökmek**.
- **Hızlı derleme = hızlı geri-bildirim:** Go'nun derleme hızı, "kodu yaz → hemen çalıştır" döngüsünü mümkün kılıyor. saQut için bu, `saqut run` (IR+VM) ile birleşince **"saQut programını derleyip çalıştırmak, C++ programını derlemekten çok daha hızlı olmalı"** gibi somut bir hedef olabilir — VM yorumlayıcı olduğu için bu zaten doğal bir avantaj.
- **`gofmt` zaten bir issue olarak var (#93, `saqut fmt`)** — Go'nun "tartışmasız tek doğru format" felsefesi: format ayarlanabilir **olmamalı** (yapılandırma dosyası yok), bu da formatter'ın tasarımını basitleştirir.
- **Anlaşılır hata mesajları (#98 ile ilişkili):** Go'nun hata mesajları kısa ve doğrudandır (`undefined: x`). saQut'un hata kataloğu (E001 vb.) zaten bu yönde — bu issue, mesaj **dilinin** (Türkçe/İngilizce) ve **tonunun** (kısa cümle + örnek) standartlaştırılmasını önerir.
- **Yerleşik test çalıştırıcı (#96 ile ilişkili)** ve **modül sistemi (#81-83)** — Go'nun `go test` ve `go mod`'u, dilin "etrafına" değil **içine** gömülü araçlar. saQut'un CLI'sı da bu felsefeyle büyümeli: her yeni özellik (test, format, modül) **ayrı bir 3. parti araç değil, `saqut` alt-komutu** olmalı.
---
### Açık Sorular
- "Tek binary" hedefi, FFI (#88) ile gerilim yaratabilir mi — kullanıcı kendi C++ host fonksiyonlarını eklemek isterse, bu "tek binary"yi nasıl etkiler (dinamik kütüphane yükleme mi, yeniden derleme mi)?
- Hata mesajı dili: şu anki dokümantasyon Türkçe — CLI çıktısı da Türkçe mi olacak, yoksa İngilizce + Türkçe `explain` (#issue) mi? Bu, uluslararası kullanıcı kitlesi hedefleniyorsa önemli bir erken karar.
*İmza/Yorum:* saQut'un "alet çantası" kimliği ile Go'nun "az şey, ama hepsi birlikte ve iyi çalışıyor" felsefesi doğal bir eşleşme — bu issue, var olan diğer issue'ları (#91-98) tek bir "araç zinciri vizyonu" şemsiyesi altında toplama denemesidir."""
},
]
for issue in issues_data:
endpoint = f"{REPO_PATH}/issues"
res = make_request(endpoint, method="POST", data=issue)
print(f"Created issue #{res['number']}: {res['title']}")